สำหรับเจ้าของหอพักหลายคน วันที่ผู้เช่าโอนเงินคือวันที่งานเอกสารเริ่มวุ่น สลิปเข้ามาทั้งใน LINE ส่วนตัว ในกลุ่มหอ หรือส่งต่อกันมาจากญาติของผู้เช่า ยอดที่โอนบางครั้งไม่ตรงกับบิล บางห้องจ่ายสองรอบแบ่งกัน บางห้องบอกว่าโอนแล้วแต่หาในบัญชีไม่เจอ พอถึงปลายเดือนก็ต้องนั่งไล่เทียบทีละห้องว่าใครจ่ายแล้วใครยังไม่จ่าย
บทความนี้เสนอวิธีวางขั้นตอนติดตามการชำระเงินให้เป็นระบบ ใช้ได้ทั้งกับคนที่ยังจดมือหรือใช้ Excel และคนที่ใช้โปรแกรมบริหารหอพักอยู่แล้ว
ปัญหาที่เจอบ่อยเวลารับชำระค่าเช่า
ก่อนจะแก้ ลองดูก่อนว่าปัญหาที่เกิดขึ้นบ่อยในหอพักมีอะไรบ้าง ลองเทียบกับหอของคุณ
สลิปกระจัดกระจาย ผู้เช่าส่งสลิปหลายช่องทาง บางคนส่งในแชทส่วนตัว บางคนส่งในกลุ่ม ทำให้ต้องไล่หาย้อนหลังเมื่อมีข้อสงสัย
ยอดไม่ตรงกับบิล ผู้เช่าอาจจ่ายเฉพาะค่าเช่าโดยลืมค่าน้ำค่าไฟ หรือโอนปัดเป็นจำนวนเต็ม ถ้าไม่มีบันทึกว่าบิลเดือนนั้นยอดเท่าไร จะยืนยันยอดที่ค้างอยู่ไม่ได้
จ่ายเป็นงวดๆ บางห้องแบ่งจ่าย ต้องจำให้ได้ว่าจ่ายไปแล้วเท่าไร เหลือเท่าไร
ไม่รู้ว่าค้างมานานแค่ไหน ห้องที่ค้างสามวันกับห้องที่ค้างสองเดือนต้องจัดการต่างกัน แต่ถ้าดูแค่ว่ายังไม่จ่าย จะแยกลำดับความสำคัญไม่ได้
ตรวจย้อนยาก เมื่อผู้เช่าบอกว่า "เดือนที่แล้วจ่ายไปแล้วนะ" ต้องมีบันทึกที่เปิดดูได้ทันที ไม่ใช่นั่งเลื่อนแชทหา
วางขั้นตอนให้เหลือที่เก็บเดียว
หลักการสำคัญคือทุกการชำระเงินต้องไปจบที่ที่เดียว ไม่ว่าผู้เช่าจะส่งสลิปมาทางไหน ลองวางขั้นตอนตามนี้
1. ออกบิลที่มียอดชัดเจนทุกเดือน บิลควรแยกรายการให้เห็นว่าเป็นค่าเช่าเท่าไร ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าใช้จ่ายอื่นอีกเท่าไร รวมเป็นยอดสุทธิเท่าไร เมื่อผู้เช่ารู้ยอดที่ต้องโอนแน่นอน โอกาสที่ยอดจะคลาดเคลื่อนก็ลดลง
2. กำหนดกำหนดชำระและช่องทางรับสลิปเพียงช่องทางเดียว ประกาศให้ผู้เช่าทราบตั้งแต่วันทำสัญญาว่าชำระภายในวันที่เท่าไร และให้ส่งสลิปที่ไหน การมีช่องทางเดียวช่วยให้ไม่ต้องไล่หาในหลายแชท
3. บันทึกการชำระทันทีที่ได้รับ ไม่ต้องรอปลายเดือน ทุกครั้งที่สลิปเข้ามา ให้บันทึกวันที่ ยอด และห้องที่จ่าย ถ้าทำทุกวันจะใช้เวลาไม่กี่นาที แต่ถ้ารอรวบยอดปลายเดือนจะใช้เวลาเป็นชั่วโมง
4. เทียบกับบัญชีธนาคารตามรอบที่กำหนด กำหนดวันตรวจเช่น สัปดาห์ละครั้งหรือหลังครบกำหนดชำระ เพื่อเช็กว่าเงินเข้าบัญชีตรงกับสลิปที่บันทึกไว้ ขั้นนี้ช่วยกันกรณีสลิปที่ไม่ถูกต้อง
5. เก็บสลิปแนบกับรายการบันทึก อย่าเก็บรูปสลิปแยกจากรายการ เพราะต้องไล่ตามหาทีหลัง ถ้าใช้ Excel ให้ตั้งชื่อไฟล์รูปด้วยรหัสห้องและเดือน ถ้าใช้ระบบ ให้เลือกระบบที่แนบสลิปกับรายการชำระได้
ตัวอย่างตารางติดตามที่ทำได้เองใน Excel
ถ้ายังไม่พร้อมใช้ระบบ ตารางง่ายๆ ก็ช่วยได้ ลองสร้างหนึ่งแถวต่อหนึ่งบิล โดยมีคอลัมน์ดังนี้
- เลขห้อง
- เดือนของบิล
- ยอดบิลทั้งหมด
- วันครบกำหนด
- ยอดที่ได้รับแล้ว
- วันที่ได้รับ
- ยอดคงเหลือ (ยอดบิล ลบ ยอดที่ได้รับแล้ว)
- ชื่อไฟล์สลิป
- หมายเหตุ
คอลัมน์ยอดคงเหลือใช้สูตรลบง่ายๆ จะทำให้เห็นทันทีว่าห้องไหนยังเหลือค้าง และกรณีจ่ายเป็นงวดก็เพิ่มแถวใหม่ต่อจากเดิมโดยไม่ลบรายการเก่า ข้อควรระวังคืออย่าทับข้อมูลเก่า เพราะประวัติคือหลักฐานเมื่อมีข้อโต้แย้ง
ข้อจำกัดของ Excel คือต้องกรอกเองทุกครั้ง และต้องจำให้ได้ว่าอัปเดตครบทุกห้องหรือยัง ยิ่งห้องเยอะยิ่งพลาดง่าย ตรงนี้คือจุดที่ระบบเข้ามาช่วยได้
ดูอายุหนี้ ค้างนานแค่ไหนต้องทำอะไร
เมื่อมีห้องค้างชำระ สิ่งที่ช่วยจัดลำดับงานคือการแยกตามระยะเวลาที่ค้าง แนวทางทั่วไปที่ใช้กันคือแบ่งเป็นช่วง เช่น ค้างไม่เกินหนึ่งสัปดาห์ ค้างเกินหนึ่งสัปดาห์ และค้างข้ามเดือน แล้วกำหนดการตอบสนองต่างกัน ตัวอย่างเช่น
- ค้างช่วงแรก ส่งข้อความเตือนสุภาพ อาจเป็นแค่ผู้เช่าลืม
- ค้างนานขึ้น ติดต่อสอบถามสาเหตุและตกลงวันที่ชำระที่ชัดเจน เก็บข้อความตกลงไว้เป็นหลักฐาน
- ค้างข้ามเดือน ทบทวนเงื่อนไขในสัญญาเช่า และถ้าจำเป็นต้องดำเนินการตามกฎหมาย ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายก่อน อย่าตัดสินใจเองเรื่องการล็อกห้องหรือยึดทรัพย์สิน
ช่วงเวลาข้างต้นเป็นเพียงตัวอย่างแนวคิด แต่ละหอควรกำหนดเองให้สอดคล้องกับสัญญาที่ทำกับผู้เช่า ส่วนเรื่องวิธีเตือนให้สุภาพและไม่ตึงเครียด ซึ่งควรเลือกถ้อยคำที่สุภาพและไม่ตึงเครียด
รายงานที่แสดงลูกหนี้ค้างชำระแยกตามอายุหนี้ช่วยให้เห็นภาพรวมทั้งหอในหน้าเดียว ซึ่งทำเองใน Excel ได้โดยใช้ตัวกรองหรือสูตรเทียบวันครบกำหนดกับวันปัจจุบัน
เมื่อระบบเข้ามาช่วยงานตรวจยอด
ถ้าคุณใช้เวลาตรวจยอดหลายชั่วโมงทุกเดือนและเริ่มมีข้อผิดพลาด ระบบบริหารหอพักช่วยลดงานส่วนนี้ได้ ตามข้อมูลที่เปิดเผยบนหน้าฟีเจอร์ของ RentHubX ระบบมีการออกบิลรายเดือนที่รวมค่าเช่า ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าใช้จ่ายอื่น ผู้เช่าเปิดดูบิลผ่านลิงก์ได้โดยไม่ต้องมีบัญชีผู้ใช้ มีการบันทึกการชำระเงิน แนบสลิป และตรวจสอบยอด รวมทั้งติดตามห้องค้างชำระพร้อมรายงานอายุหนี้
ส่วนการแจ้งผ่าน LINE แพ็กเกจ Pro ราคา 499 บาทต่อเดือน มีการแจ้งบิลผ่าน LINE อัตโนมัติ และให้ผู้เช่าส่งสลิปผ่าน LINE ได้ ส่วนแพ็กเกจ Business ราคา 990 บาทต่อเดือน มีฟีเจอร์ตรวจสลิปกับธนาคารอัตโนมัติเพิ่มเติม ส่วนแพ็กเกจ Starter ใช้ฟรีตลอด รองรับ 20 ห้องและ 1 หอพัก ไม่ต้องใช้บัตรเครดิต และมีการออกบิลกับการจดมิเตอร์รวมอยู่ด้วย ดูรายละเอียดแพ็กเกจและราคาล่าสุดได้ที่หน้าราคา
ไม่ว่าจะใช้ระบบหรือ Excel หลักการยังเหมือนเดิม คือบันทึกทันที เก็บที่เดียว แนบหลักฐาน และตรวจเป็นรอบ ถ้าวางหลักการนี้ไว้ก่อน การย้ายไปใช้ระบบทีหลังจะง่ายขึ้นมาก
สรุป
- ออกบิลที่แยกรายการและมียอดสุทธิชัดเจนทุกเดือน
- กำหนดช่องทางรับสลิปให้เป็นช่องทางเดียว
- บันทึกการชำระทันทีที่ได้รับ พร้อมแนบสลิป
- เทียบกับบัญชีธนาคารเป็นรอบ
- แยกห้องค้างตามระยะเวลา และกำหนดการตอบสนองแต่ละช่วงให้ชัดเจน
- เรื่องกฎหมายและภาษี ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนทุกครั้ง
ถ้าอยากลองให้ระบบช่วยออกบิลและติดตามยอด สมัครใช้งานแพ็กเกจฟรีได้ที่นี่ ไม่ต้องใช้บัตรเครดิต